Mrągowo: kresowa stolica Polski

2014-08-06 14:05:26 (ost. akt: 2016-07-16 12:49:33)
Mrągowo: kresowa stolica Polski

Autor zdjęcia: Ewa Dolińska-Baczewska

Festiwal Kultury Kresowej to przede wszystkim pielęgnowanie polskich tradycji kulturalnych, popularyzacji dorobku artystycznego zespołów kresowych oraz pomoc zespołom i organizacjom Polaków na Kresach w pielęgnowaniu i kontynuowaniu kultury polskiej, umożliwienia osobistych spotkań twórców i animatorów kultury, wymiany doświadczeń, kontaktu z bliskimi i znajomymi a także zwiedzanie Ojczyzny. Tak od dwudziestu już lat dzieje się w Mrągowie. Festiwal zmieniał się na przestrzeni lat. Do Mrągowa przyjeżdża coraz więcej zespołów z coraz odleglejszych kresowych zakątków.

Do udziału w pierwszym Festiwalu zaproszono solistów i kapele, zespoły taneczne, chóry. Wraz z prezentacją form scenicznych zorganizowano plenery artystyczne, pokazy, kiermasze, wystawy i degustacje. Uczestnicy Festiwalu wyłaniani byli drogą eliminacji środowiskowych prowadzonych przez Związki Polaków.

1995
Pierwszy Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 9-13.08.1995 roku. Wzięło nim udział 9 zespołów z Litwy, Białorusi i Ukrainy, między innymi: Zespół Pieśni i Tańca “Wileńszczyzna”, Chór “Echo”, Zespół Wokalno-Instrumentalny “Lechici” oraz kapela “Wesoły Lwów”. Występom estradowym towarzyszyło szereg imprez w różnych miejscach miasta tj. wystaw, kiermaszy, pokazów, spotkań. Ze strony polskiej w festiwalu uczestniczyli między innymi: Barbara Wachowicz, Czesław Niemen, Zespół Pieśni i Tańca “Warmia”. Koncerty w amfiteatrze prowadzili: Dorota Szpetkowska wraz z Dominikiem Kuźniewiczem - popularnym z wileńskiego radia “Wincukiem” oraz Agata Młynarska i mrągowianin Wojciech Malajkat.

1996
Drugi Festiwal Kultury Kresowej odbył się w Mrągowie w dniach 15-18.08.1996 rok. Z uwagi na duże zainteresowanie powołano Biuro Organizacyjne Festiwalu, opracowano ankiety- zgłoszenia zespołów. Swój udział zapowiedziało łącznie dwanaście zespołów z Litwy, Ukrainy i Białorusi, nie licząc solistów i indywidualnych twórców kultury kresowej. Łącznie w II Festiwalu Kultury Kresowej wzięło udział 417 wykonawców. Przed Festiwalem po raz pierwszy odbył się plener plastyków wileńskich, zakończony wystawą w Ratuszu. Podobnie jak na I Festiwalu Kultury Kresowej w koncertach uczestniczyli artyści z Polski między innymi: kwartet “Jogi” i zespół “Krywań”. Do tradycji Festiwalu wprowadzono korowód wykonawców, zaproszonych gości i przedstawicieli społeczności mrągowskiej ulicami miasta.

1997
Trzeci Festiwal Kultury Kresowej “Mrągowo ‘97” miał przełomowy charakter głównie z tego powodu, że jako impreza międzynarodowa cieszył się dużym zainteresowaniem najważniejszych mediów. II Program TVP objął patronat telewizyjny, a dyrektor Pani Nina Terentiew tradycyjnie zadanie kierownika artystycznego Festiwalu. Festiwal Kultury Kresowej został ujęty jako stała impreza kulturalna II Programu TVP. Patronat radiowy nad Festiwalem roztoczył I Program Polskiego Radia transmitując na żywo najciekawsze fragmenty imprezy, tak bezpośrednio z amfiteatru jak i wszystkich tych miejsc, gdzie działy się ciekawe rzeczy. Patronat prasowy nad Festiwalem objęła Gazeta Olsztyńska. Zwiększyła się liczba krajów prezentujących kulturalną działalność Polaków. Po raz pierwszy z Łotwy przyjechał Zespół Tańca Ludowego “Kukułeczka” przy szkole polskiej w Gałdapilis. Najdłuższą drogę pokonały zespoły z Czech: “Suszanie” - reprezentowały folklor Śląska Cieszyńskiego, Czech i Słowacji, a Góralski Zespół “Olza” zaprezentował kulturę Czeskiego Cieszyna. Łącznie w III Festiwalu Kultury Kresowej, który trwał od 14-17.08.1997 roku uczestniczyło około 450 wykonawców, w tym artystów scenicznych, instrumentalistów, solistów, malarzy, grafików, rzeźbiarzy, twórców ludowego rękodzieła artystycznego, poetów, literatów.
Oprócz występów w amfiteatrze wykonawcy prezentowali swoje umiejętności na scenie Miejskiego Ośrodka Kultury, gdzie wystąpili między innymi artyści Teatru Polskiego we Lwowie w wieczornicy poświęconej pamięci Mariana Hemara. W sali kameralnej odbywały się spotkania ludzi pióra. Na scenie znajdującej się na Placu Piłsudskiego nieustannie prezentowały się zespoły nie występujące w tym czasie w amfiteatrze. Cały plac zamieniono na miejsce prezentacji twórczości hafciarek, palmiarek, rzeźbiarzy, tworząc tym niepowtarzalną, folklorystyczną, kresową atmosferę. W różnych miejscach miasta swoje sztalugi rozłożyli artyści plastycy z Koła Plastyków Polski Elips w Wilnie oraz pozostali reprezentujący Białoruś i Ukrainę. Część prac plenerowych artyści przekazali na aukcję poświęconą na pomoc powodzianom. Grupie artystów malarzy przewodził znany w Mrągowie od I Festiwalu Kultury Kresowej Mistrz Władysław Ławrynowicz z Wilna.

1998
Czwarty Festiwal Kultury Kresowej gościł w Mrągowie w dniach 14-16 sierpnia 1998 r. Tradycyjnie już wieczorne koncerty w amfiteatrze zamykały całodniowe występy zespołów na terenie miasta. Miłośnicy kultury kresowej obejrzeć mogli wystawę rękodzieła artystycznego i użytkowego, barwny korowód ulicami miasta, wziąć udział w wieczorze mickiewiczowskim oraz obchodach Święta Wojska Polskiego. W programie Festiwalu znalazła się także ekumeniczna msza święta. Na scenie amfiteatru wystąpiło około 500 wykonawców reprezentujących 19 zespołów z Litwy, Łotwy, Ukrainy, Białorusi, Czech. Gwiazdami koncertów byli Zbigniew Kurtycz i Barbara Dunin z Kapelą Staśka Wielanka oraz Eleni z zespołem. Prowadzenie koncertów tradycyjnie przypadło już Dominikowi Kuźniewiczowi “Wincukowi” i Agacie Młynarskiej. Dzięki udziałowi Telewizji Polskiej S.A. Program II, Polskiego Radia Program I, Gazety Olsztyńskiej relacje festiwalowe docierały do słuchaczy i widzów na całym prawie świecie.
Festiwal - po raz pierwszy - spotkał się z dużym zainteresowaniem Senatu RP. Udział w koncercie galowym wzięła marszałek Senatu Pani Alicja Grześkowiak oraz liczne grono senatorów i posłów. Miłym akcentem było również ufundowanie przez Senat nagród dla wszystkich zespołów występujących na mrągowskiej scenie.

1999
Piąty Jubileuszowy Festiwal Kultury Kresowej odbył się w Mrągowie w dniach 13-15 sierpnia 1999 r. Było to kolejne spotkanie ze sztuką i kulturą kresową, w którym wzięło udział ok. 500 wykonawców reprezentujących 28 zespołów estradowych, 8 artystów plastyków, 6 literatów i 10 twórców ludowego rękodzieła artystycznego.
Dzięki udziałowi Telewizji Polskiej S.A. Program II, Towarzystwu Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej oraz głównym sponsorom: Senatowi RP, Ministerstwu Kultury i Sztuki miłośnicy kultury Kresów z całego świata mogli podziwiać prezentacje uczestników Festiwalu z Białorusi, Czech, Łotwy, Ukrainy, Litwy oraz Polski. Podsumowaniem całodziennych kiermaszy, wystawy fotograficznej i rękodzieła, występów zespołów na terenie miasta były wieczorne koncerty w amfiteatrze prowadzone tradycyjnie już przez Agatę Młynarską, Wincuka i ciotkę Franiukową. Patronat medialny nad Festiwalem roztoczyły Program I Polskiego Radia, Radio Olsztyn oraz Gazeta Olsztyńska. Dzięki nim informacje o Festiwalu docierały do szerokiego grona sympatyków na całym świecie. Podkreśleniem małego Jubileuszu jakim stał się V Festiwal Kultury Kresowej była edycja kilku tysięcy płyt kompaktowych z piosenkami z festiwali z lat ubiegłych. Organizatorzy ufundowali również wszystkim występującym uczestnikom Festiwalu upominki w postaci maskotek Kresowiaczków.

2000
Szósty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w Mrągowie w dniach 11-13 sierpnia 2000 r. Wzięło w nim udział 26 zespołów estradowych, ok. 500 wykonawców, 8 artystów plastyków, 7 literatów, 9 twórców rękodzieła artystycznego, 8 przedstawicieli prasy związków polskich. Patronat medialny sprawował Program 2 TVP S.A., Polskie Radio Program I, Radio Olsztyn, Radio WA-MA, Gazeta Olsztyńska. Koncerty w amfiteatrze prowadzili: Agata Młynarska, Dominik Kuźniewicz “Wincuk”, Anna Adamowicz “ciotka Franukowa”. Reżyseria: Czesław Kujawski i Agata Młynarska. Gwiazdami wieczorów festiwalowych byli: Luba Nazarenko i Krzysztof Cwynar, Kapela “Fidelis”, Zespół Pieśni i Tańca “Wilia”.


2001
Siódmy Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 11-12 sierpnia 2001r. Było to kolejne spotkanie ze sztuką i kulturą kresową, w którym wzięło udział prawie trzystu wykonawców reprezentujących 19 zespołów z Litwy, Białorusi, Ukrainy i Polski. W festiwalu uczestniczyły zespoły estradowe, artyści plastycy, twórcy rękodzieła artystycznego, poeci, dziennikarze oraz prezesi i przedstawiciele Związków Polaków. Program festiwalu był bardzo bogaty. Przewidywał warsztaty artystyczne, spotkanie plastyków, wystawy rękodzieła artystycznego, popołudnie literackie a także pierwszą edycję wydawnictwa pt. “Tańcz Kresowiaku Tańcz”(przepiękny, kolorowy album podsumowujący dotychczasowe festiwale). Dodatkowymi atrakcjami festiwalu były, wystawa fotograficzna i korowód uczestników festiwalu ulicami miasta.
Na czas festiwalu główny plac miasta zamienił się w miejsce prezentacji twórczości hafciarek, palmiarek, rzeźbiarzy - całe miasto rozbrzmiewało kresową muzyką. Amatorzy sztuk pięknych mogli obejrzeć interesujące wystawy plastyków, fotografików oraz oryginalne prezentacje palm wileńskich. Miłośnicy kresów zbierali się także przed mrągowskimi restauracjami i barami, gdzie odbywały się występy zespołów. Mogli tam skosztować takich specjałów, jak kibiny, czinaki, kindżuki , cepeliny i inne smakołyki. Podsumowaniem całodziennych kiermaszy, wystaw i występów były koncerty w amfiteatrze, które trwały do późnych godzin wieczornych. Koncerty w Amfiteatrze oglądało kilkanaście tysięcy widzów, którzy przyjechali do Mrągowa z terenu całej Polski.

2002
Ósmy Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 10-11 sierpnia 2002 r. Wzięło w nim udział 20 zespołów estradowych z 7 krajów (Białoruś, Ukraina, Litwa, Łotwa, Polska), blisko 350 wykonawców, 3 artystów plastyków, 9 twórców rękodzieła artystycznego, 6 przedstawicieli prasy związków polskich. Festiwal rozpoczął się od ogniska integracyjnego. Następnego dnia w mrągowskim amfiteatrze rozpoczęły się próby, a wieczorem zespoły wystąpiły w koncercie galowym. Przez dwa dni można było także oglądać śpiewających i tańczących wykonawców na pl. Piłsudskiego. Występom towarzyszyły kiermasze kresowe: malarstwo, rzeźba, rękodzieło, wystawy plakatu, fotografii i wydawnictw kresowych. Atrakcją drugiego dnia festiwalu był pokaz dawnych sukien ozdobionych słomą “Słomiana Fiejeryja”.

2003
Dziewiąty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 8-10 sierpnia 2003 r. Wzięło w nim udział 19 zespołów estradowych z Białorusi, Ukrainy, Litwy, Czech i Polski. Festiwalowi tradycyjnie towarzyszyły kiermasze, degustacje potraw, występy zespołów kresowych, spotkania z poetami. Koncert galowy odbył się w mrągowskim amfiteatrze w sobotę. W niedzielę uczestnicy festiwalu wzięli udział ekumenicznej mszy św. w kościele św. Wojciecha. W południe przemaszerowali w barwnym korowodzie ulicami miasta. Festiwal zakończyła kresowa biesiada.

2004
10. Jubileuszowy Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 30 lipca-1 sierpnia 2004 r. Przez trzy dni miasto opanowały kolorowe jarmarki, kresowiacy w ludowych strojach oraz skoczna i wesoła muzyka. Goście przywieźli ze sobą także dobry humor, sentyment i niesamowicie przyjazną atmosferę. Na placu Piłusudskiego można było dobrze zjeść, a było to całkiem ważne, albowiem trzeba było uzupełnić siły po tańcowaniu w rytm muzyki granej przez zespoły kresowe. Natomiast na rozstawionych kiermaszach można było kupić chlebek wileński, obwarzanki, pierniczki, suszone serki, rzeźby i wiele innych pamiątek z Wilna.

2005
Jedenasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 13-15 sierpnia 2005 r. Uczestniczyło w nim 14 zespołów z Litwy, Białorusi i Ukrainy. Zespoły zostały wyłonione do udziału w festiwalu przez Związki Polaków na Wschodzie i Centra Kultury Polskiej. Koncert galowy w amfiteatrze odbył się 14 sierpnia. Gwiazdą konceru był zespół Wilia obchodzący 50-lecie swojej dzialalności. Program imprez na placu Piłsudskiego był bardzo bogaty. Przez trzy dni występowały tam kapele z Litwy i Ukrainy, a w poniedziałek, po tradycyjnym korowodzie ulicami miasta, jeszcze raz zaprezentowały się zespoły występujące w amfiteatrze. Wydarzeniem artystycznym 11 FKK była wieczornica kresowa Barbary Wachowicz oraz wieczór autorski Jerzego Surwiło „Józef Piłsudski – spacerkiem po Wilnie”. Festiwal był okazją do obejrzenia wystaw: ”Kresy wschodnie a Józef Piłsudski” Ryszarda Bitowta, plakatu FKK Piotra Dondajewskiego, fotografii Jerzego Karpowicza, prac plastyków i wyrobów rękodzielniczych.

2006
W 12. Festiwalu Kultury Kresowej 4-6 sierpnia 2006 r. uczestniczyło ponad 450 wykonawców. Gościliśmy zespoły z Litwy: Zespół Wileńszczyzna, Ludowy Zespół Pieśni i Tańca Ejszyszczanie, Młodzieżowy Zespół Pieśni i Tańca Gromada, Kapelę Wileńską, Dziecięcy Zespół Turgielanka; Białorusi: Zespół Jutrzenka, Zespół Białe Skrzydła, Zespół Polesia Czar, Chór Kraj Rodzinny, Chór Głos znad Niemna; Ukrainy: Młodzieżowy Taneczno Śpiewaczy Zespół Dolinianka, Kapelę Kresowi Wnukowie, Zespół Śpiewaczy Odrodzenie, Zespół Białe Gołąbki, Kapelę Wesoły Lwów oraz Polski Teatr ze Lwowa.
Festiwalowi towarzyszyły prezentacje rękodzieła, malarstwa, kiermasze. W programie nie zabrakło spotkania z poezją kresową, obejrzeć można było wystawy: ”Zabierano aby pamiętać" Ryszarda Bitowta, plakatu FKK Piotra Dondajewskiego, fotografii Jerzego Karpowicza. Aktorzy z Polskiego Teatru we Lwowie zaprezentowali spektakl teatralny "Dwaj Panowie"B". Festiwal zakończył korowód zespołów kresowych ulicami miasta.

2007
Trzynasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 10-12 sierpnia 2007 roku. Gościliśmy zespoły z UKRAINY: Zespół „Tęcza” (taneczno - wokalny; kapela ze Lwowa), Zespół „Wołyńskie słowiki” (taneczno - wokalny; kapela z Łucka), Duet bandurzystek, Zespół „Kwiaty Bukowiny” (taneczno - wokalny; kapela “Źródło”), Zespół “Piernacz”, Duet: Gabriela Wasilawskaite z Litwy oraz Marek Gierczak z Ukrainy; LITWY: Zespół „Lśniące Kropelki” (taneczno - wokalny), Kapela Rendez-vous, Zespół „Żejmiana” (wokalny), Zespół „Nowi Grzegorzanie” (wokalny), Zespół wokalny „Mejszagolanki”, Zespół „Głębina” (taneczny) oraz BIAŁORUSI: Zespół „Wesoła Gromadka”, Zespół „Mozyrzanka”, Zespół „Kresowianka”, Zespół „ Matczyna Piosenka”, Chór „Credo”, Zespół Muzyki Dawnej. Ponadto na pl. Piłsudskiego wystąpili: Kapela "Suderwianie" z Litwy,Kapela "Sześć złotych" z Ukrainy, Kabaret “Tyligentne Batiary” z Polski. Koncert Galowy prowadzili: Stanisław Szelc, Anna Adamowicz i Dominik Kuźniewicz.

2008
Czternasty Festiwal Kultury Kresowej 8-10 sierpnia 2008 r.
Ponad 400 artystów, jak w barwnym kalejdoskopie zmieniało się na scenie, wplatając taniec i pieśń polską, zawsze cudowną i zawsze wzruszającą. Bo czy można się nie wzruszyć, gdy na scenie śpiewa dziecięcy zespół folklorystyczny „Dzwoneczki” z ukraińskiej wsi Strzelczyska, gdzie istnieje szkoła polska, w której ten zespół działa od sześciu lat.
„Polesia czar” z Żytomierza - to rewelacja festiwalu. Tym razem artyści kilku polskich zespołów z wołyńskiego Polesia przygotowali wspólny program, do którego weszły takie zespoły jak chór męski „Poleskie sokoły”, jak młodzieżowa grupa taneczna „Słoneczko”, jak chór dziecięcy „Dzwoneczki”. Czyli trzy pokolenia artystów połączyły swe siły, a solista tego zespołu - to fenomen co do skali i piękna głosu. To właśnie ten zespół przywiózł nową „Pieśń o Mrągowie”, a w jego wykonaniu „Czerwony pas” czy „Pieśń legionów” nigdy nie zestarzeje.
W bloku ukraińskim nie zabrakło oczywiście kapeli „Dzieci z Łyczakowa”, zawsze dowcipnej i swojskiej ze swego batiarskiego charakteru, chóru „Lumena” czy kwartetu „Sursum Corda” z Sambora.
Blok białoruski natomiast rozpoczął całość galowego koncertu pieśnią wyjątkowo wzruszającą tych, którzy musieli porzucić swoją ojcowiznę - „Kraj rodzinny matki mej”.
Swój kunszt artystyczny mogły tym razem zaprezentować zespoły z Grodna („Chabry”) i Brześcia („Cantabile”), Mińska i Smorgonia. To właśnie w Smorgoniu istnieje cudowny zespół muzykującej rodzinny Zychów, gdzie mama, tata i pięcioro dzieci w różnym wieku - z najmłodszym trzyletnim Mareczkiem - też stanowili rewelację i zebrali bodaj największe brawa. Co tam mówić, występ dzieci najbardziej wzrusza.
Chór „Tęcza” z Mińska przyjechał na festiwal po raz pierwszy. To kolejna rewelacja, gdy się uwzględni, że w stolicy Białorusi, nie zawsze przychylnej dla Polaków, rozbrzmiewają takie pieśni po polsku, jak „Cześć polskiej ziemi, cześć ojczystej ziemi, cześć”, czy nawet wiązanka polskich pieśni, tak dobrze znanych całej widowni, toteż cała widownia śpiewała razem. Śpiewanie razem z widownią - to tradycja mrągowskiego festiwalu.
Już bodaj trzy lata z rzędu w układanym przez reżyserów i scenarzystów scenariuszu brakuje „Sokołów”. Ale ta pieśń ma taką moc, że nie da się jej pominąć żadnymi zawczasu układanymi scenariuszami. Po raz pierwszy prowadząca koncert galowy prezenterka TV2 Anna Popek to doskonale rozumie, toteż w finale wezwała, by bez próby wszystkie zespoły a i widzowie ją zaśpiewali jednym wspólnym chórem. Tak też było i niedosyt wspólnego śpiewania został zaspokojony.
Nasze zespoły niosące podmuch Ziemi Wileńskiej były gorąco oklaskiwane przez widownię. Bo były naprawdę dobre: dziecięce jak „Wilenka” czy „Świtezianka”, albo dorosłe, jak „Zgoda” czy „Solczanie”. Mieliśmy swoją rewelacyjną kapelę - Kapelę Świętojańską pod kierunkiem Jana Szpakowa. Powstała we wsi Sużany, bardzo swojsko wpisała się do barw festiwalu poprzez swoją niekłamaną ludowość w polce „Stara baba” czy w innych znanych na Wileńszczyźnie utworach, jak „Rudy dziad, ruda baba” i itp. Tej autentyczności dodawał artystyczny duch samego kierownika, nieco ekstrawaganckiego, ale przecież innego i dlatego da się zapamiętać go i polubić. Zawadiacki styl wykonania nadawał też nasz kolega redakcyjny Zygmunt Żdanowicz i skromny, wręcz powściągliwy styl skrzypaczki Emilii Żdanowiczówny. Kapela ta była wprost rozrywana na inne występy dodatkowe.
Wyjątkowo pięknie wypadła licząca już 35 lat „Wilenka” ze Szkoły Średniej im. Wł. Syrokomli pod kierunkiem Janiny Łabul. Spośród dużego repertuaru zespołu reżyserzy wybrali „Suitę rzeszowską”, między innymi o bardzo ciekawym układzie. To ten zespół wybiera z kuferka babuni piosenki dawno zapomniane, chociażby „Jak pojechał pan Borkowski”, to ten zespół zainicjował „Walca wileńskiego” tak zgrabnie podchwyconego przez inne nasze zespoły i widownię. „Wilenka”, podobnie jak „Dzwoneczki” z Żytomierza, została wyróżniona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. Była to najwyższa nagroda tegorocznego festiwalu.
Zespół tańca ludowego „Zgoda” pod kierunkiem Henryka Kasperowicza nie jest nowicjuszem w kresówce mrągowskiej. Przywozi tu zawsze to, co ma najlepszego. Tym razem spośród czterech proponowanych obrazków, jak „Tańce żydowskie”, które są fragmentem przedstawienia Kaziukowego, „Mazura ułańskiego” oraz „Tańców weselnych”, komisja na scenę galową wybrała „Suitę Spiską” - zawrotną w rytmie, wspaniałą w swej wymowie artystycznej. Co prawda Henryk Kasperowicz bardziej chciałby pokazać coś regionalnego, wileńskiego, ale życzenie organizatorów jest niepodważalne. Od wszystkich czternastu lat Telewizja Polska wydaje ostateczny werdykt co do repertuaru galowego koncertu. „Zgoda” też miała swoje popisy śpiewane.
Zespół „Solczanie” z pełnym uzasadnieniem jest nazywany reprezentacyjnym zespołem Ziemi Solecznickiej. Jest w takiej formie artystycznej, że może zająć czołowe miejsce wśród najlepszych zespołów Wileńszczyzny. „Ukochana ma wileńska ziemio” czy „Pieśń o Wilnie” zmienia pieśń o tym, jak dziewczę „wiło wianki i rzucało je do wody” oraz „Suita tańców wileńskich”. Kierownictwu Renacie Brasel, Bożenie Niewierkiewicz, Giennadijowi Afanasjewowi zespół zawdzięcza wiele wysokiej rangi nagród oraz kunszt artystyczny. To właśnie temu zespołowi było dane wykonanie finałowego akcentu, którym był „Ostatni mazur” odtańczony przez nasze zespoły i odśpiewany przez młodego śpiewka Zdzisława Palewicza.
To nie wszystko, co mogła tego roku zaprezentować ekipa artystów z Wileńszczyzny. Na placach Unii Europejskiej i Jana Pawła II wystąpiły „Sużanianka” oraz „Jaskółeczka” z Rudomina. Prezes Centrum Kultury Polskiej na Litwie im. Stanisława Moniuszki Apolonia Skakowska, kierownik całej ekipy z Litwy uważa, że w tym roku musiały wziąć udział w tej najbardziej prestiżowej imprezie kresowiaków zespoły - jubilaty. I tak też się stało. Zresztą to te zespoły były najbardziej zauważone podczas jubileuszowego Festiwalu Kultury Polskiej na Litwie „Pieśń znad Wilii”, którego od 15 lat organizatorem jest Centrum Kultury Polskiej na Litwie im. St. Moniuszki.
Jak zwykle podczas festiwalu kresowego było szereg imprez towarzyszących, w tym spotkanie poetyckie, już tradycyjny koncert przy pomniku Jana Pawła II, który w tym roku przygotowała Apolonia Skakowska. Między innymi otwarcie wystawy fotograficznej naszego kolegi Jerzego Karpowicza, kronikarza wszystkich czternastu festiwali, oraz wystawa historyczna kolekcjonera pamiątek kresowych Ryszarda Bitowta. Jak co roku nasi poeci oraz poeci z Białorusi i Ukrainy mają możliwość zaprezentowania swych wierszy w kościele św. Wojciecha. Do tych momentów z życia festiwalowego powrócimy w najbliższym czasie. Jak też do występu podczas wieczornicy Krzysztofa Daukszewicza, dowcipnisia bardzo ciętego na język, a z urodzenia wilnianina, pochodzącego z okolic Ziemi Trockiej, nieopodal Połukni i Rudnik.
Jak co roku można tu było spróbować chleba wileńskiego, nabyć palmę wileńską, które tym razem były dziełem Stanisława i Stanisławy Rynkiewiczów, posmakować serc lukrowanych czy nabyć precyzyjne prace mistrza w drzewie Michała Jankowskiego. No i nasycić się niepowtarzalną atmosferą ciepła i serdeczności kresowej.
Jeszcze tylko korowód przez miasto wszystkich zespołów. A to zawsze jest obrazem upiększającym miasto, którego mieszkańcy w przeważającej większości stanowią byli mieszkańcy kresów lub są dziećmi czy wnukami kresowiaków.
Nie da się pominąć naszych prowadzących przez wszystkie poprzednie lata - Anny Adamowicz oraz Dominika Kuziniewicza, tutaj znanych jako Ciotka Franukowa oraz Wincuk z Pustaszyszek. Każde ich wyjście na scenę jest tu oczekiwane i gorąco oklaskiwane. Bo i umieją wyjść z każdej nawet nieprzewidzianej sytuacji w sposób żartobliwy - nad sobą i nad charakterem kresowym. Po raz pierwszy prowadziła kresówkę Anna Popek. Tak ze sobą się rozumieli, jak gdyby znali się przez wiele lat. Mieli też wielu rozmówców kresowiaków na temat „Czym jest kresowa fantazja”. Umieją kresowiacy fantazjować, nigdy nie tracić animuszu i wiary w dobro. (Krystyna Adamowicz "Kurier Wileński").

2009
Piętnasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 7-9 sierpnia 2009 r. Koncert galowy odbył się 8 sierpnia w amfiteatrze nad jez. Czos. Był podsumowaniem trzech dni imprez festiwalowych w mieście, w trakcie których oglądać można było występy kapel, chórów oraz zespołów pieśni i tańca z Litwy, Białorusi i Ukrainy. Występom towarzyszyły tematyczne wystawy: Ryszarda Bitowta, Jerzego Karpowicza, Piotra Dondajewskiego, Władysława Ławrynowicza i Stanisława Kaplewskiego oraz degustacje potraw kresowych. Zorganizowano także konferencję naukową poświęconą tematyce kresowej. Wystąpiły m.in. zespoły: z Ukrainy - Kwiaty Bukowiny, Chór Wołyń , Młode Liście, Aksamitki, Kapela Wesoły Lwów , z Białorusi - Białe Skrzydła, Głos znad Niemna, Zespół Pieśni i Tańca Jutrzenka, Raduńskie Słowiki, z Litwy - Sto Uśmiechów, Polski Artystyczny Zespół Pieśni i Tańca Wilia, Kapela Wileńska, Sużanianka, Zespół Tańca Ludowego Zgoda oraz z Czech - Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca Olza. Festiwal zakończył koncert Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

2010
Szesnasty Festiwalu Kultury Kresowej odbył się w dn. 6 - 8 sierpnia 2010 r. W festiwalu udział wzięli:

UKRAINA:
Zespół Folklorystyczny „Podolski Kwiat” , Folklorystyczny Wokalno - Instrumentalny Zespół "Bukowińskie kolory", Zespół „Jagiellonia”, Kapela Wesoły Lwów.
LITWA:
Zespół Pieśni i Tańca „Znad Mereczanki”, Zespół instrumentalny „Akord” z udziałem zespołu „Melodia”, Polski Zespół Folklorystyczny „Rudomianka”, Zespół Żeński "Marzenie", Kapela Świętojańska, Zespół Grzegorzanie, Kapela Wileńska.
BIAŁORUŚ:
Zespół "Karolinka", Zespół Folklorystyczny "Matczyna Piosenka", Młodzieżowy Zespół Taneczny „Białe Skrzydła”, Muzykująca Rodzina Żych

2011
Siedemnasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dn. 5 - 7 sierpnia 2011 r. W festiwalu udział wzięli:
BIAŁORUŚ
Zespół Pieśni i Tańca „Mozyrzanka” z Mozyrza, Dziecięco – młodzieżowy zespół „Tęcza” z Mińska, Zespół ludowy „Kresowianka” z Iwieńca, Polski Chór Akademicki „Zgoda” z Brześcia, Instrumentalny Zespół „Biedronki” z Mińska, wokalny duet „Wspólna wędrówka” z Mińska.

UKRAINA
Dziecięcy Polonijny Zespół Górali Czadeckich „Dolinianka” ze Starej Huty, Zespół „Fujareczka” z Sambora, Zespół „Borysławiacy” z Borysławia, Zespół „Niebo do wynajęcia” ze Strzałkowic
LITWA
Zespół Pieśni i Tańca Żydowskiego Folkloru, Kapela Miejska, Polski Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Wilenka”
Zespół Pieśni i Tańca „Troczenie”, Kapela "Randez – Vous”, Folklorystyczny Zespół Śpiewaczy „Sużanianka”, Kapela „Wesołe Wilno”, Zespół Pieśni i Tańca „Kotwica”
ROSJA
Zespół Ludowy Folklorystyczny Polskiej Pieśni i Tańca „Syberyjski Krakowiak”

2012
Osiemnasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dn. 10 -12 sierpnia 2012 r. W festiwalu udział wzięli:
UKRAINA: Zespół Taneczny ”Kołomyjka” z Kołomyi, Zespół Tańca „Barwinek” z Krzemieńca, Polski Amatorski Chór Kameralny im. Juliusza Zarębskiego z Żytomierza. Chór Kameralny „Młode liście” z Baru, Solistka Luba Skiba z Żółkwi, Zespół muzyki sakralnej „Angelus” z Ługańska.   
BIAŁORUŚ: Polonijny Chór „Społem” z Mińska, Polski Zespół Pieśni i Tańca „Chabry” z Grodna, Zespół „Akwarela” z Grodna, Trio Folklorystyczne „Odrodzenie” ze Starych Wasiliszek, Grupa wokalna „Czarna Perła” z Mińska, akordeonista Witalij Woronko z Mińska, solistka Maria Lebiecka z Lidy, Grupa wokalna „Ars – Libero” z Brześcia. 
LITWA: Kapela litewska JAUNINELIS, Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna” z Wilna, Młodzieżowy Zespół Tańca " STO UŚMIECHÓW" z Wilna, "KAPELA WESOŁE WILNO" z Wilna, KAPELA PODWILEŃSKA" z Wilna.
POLSKA: Studio Wokalne "SUKCES" z Mrągowa
Oprócz stałych punktów programu podczas Festiwalu obejrzeć można było wystawy: malarstwa Lwowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych z okazji 10- lecia istnienia Towarzystwa, plastyczną poświęconą Czesławowi Niemenowi, fotograficzną Jerzego Karpowicza. Gościem Honorowym Wieczornicy Kresowej była Pani prof. Teresa Żylis - Gara. Festiwal zakończył występ Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

2013
Dziewiętnasty Festiwal Kultury Kresowej odbył się w dniach 9 - 11 sierpnia.
Podczas trzydniowych koncertów na Placu Unii Europejskiej oraz Koncertu Galowego w Amfiteatrze nad Jeziorem Czos wystąpili:
BIAŁORUŚ
Folklorystyczny Zespół „Przyjaciele”  z Borysewa. Kierownik zespołu - Swietłana Waszkiewicz 
Rodzinny zespół Sachoń z Lidy.  
Polski Zespół Pieśni i Tańca "Raduńskie Słowiki"  z Radunia. Kierownik zespołu Franciszka Gabis,choreograf - Helena Stecenko.
Polski Zespół Ludowy „Kresowiacy”. Kierownik zespołu – Czesław Januszkiewicz.
Kapela „Polskie Kwiaty” z Grodna. Kierownictwo zespołu Anna i Iwan Mackiewicz
Białoruski Ludowy Zespół Taneczny „Prialica” z Grodna.  Od 1977 roku zespołem kieruje pani Nina Zalewska. 
LITWA
Polski Zespół Artystyczny Pieśni i Tańca „Wilia” z Wilna. Kierownikiem artystycznym i dyrygentem jest Renata Brasel, choreografem - Marzena Suchocka, kierownikiem dziecięcej grupy tanecznej - Beata Bużyńska.
Zespół Pieśni i Tańca „Jawor” z Awiżeń. Kierownictwo zespołu  Renata Lisowska-Urbanowicz i Elita Sinkiewicz
Kapela „Stara Nowa” z Niemenczyna.  
Ludowy Zespół Pieśni i Tańca „Wilenka” z Wilna. Kierownikiem artystycznym zespołu jest Justyna Wasiukiewicz, choreografem  Monika Bogdziewicz.
Trio z Połuknia w składzie: Iwona Grigienie, Agnieszka Szczygło i Renata Jokniene (kierownik zespołu). 
UKRAINA
Dziecięcy Zespół Folklorystyczny „Kwiaty Bukowiny” z Czerniowic. Kierownik zespołu Liutsiia Ushakova.
Orkiestra „Henryk Band” z Sambora. Kierownikiem zespołu jest Henryk Melnarowicz. 
Wokalno – instrumentalny zespół „Akwarele” z Łucka. Zespołem kieruje Swietłana Jabłońska.
Zespół „Mościskie Słowiki” z Mościsk. Kierownictwo zespołu: Irena Iwanczuk i Roman Kochan.
SYBERIA
Folklorystyczny Zespół Polonijny „Korale”  z Żeleznogorsk -Krasnojarsk. Kierownikiem i choreografem zespołu jest Julia Skidan.
Oprócz koncertów odbyły się prezentacje rękodzieła artystycznego. Można było spróbować chleba wileńskiego, przywiezionego przez Lolitę Wilimienije oraz pierników lukrowanych Anny Gryszkiewicz,  nabyć palmę wileńską Oli Kunickiej, drewniane anioły i świątki Łucji i Michała Jankowskich. Swoje prace zaprezentowały również Henryka Strzałkowska i Paweł Lasota oraz Jolanta Czuczupak i Irena Teresa Szach.
Już w pierwszy dzień Festiwalu zaprezentowaliśmy twórczość  malarzy z Towarzystwa Plastyków Polskich na Białorusi, którzy z okazji 150 rocznicy Powstania 1863 – 1864 oraz 175 rocznicy urodzin Konstantego Kalinowskiego przygotowali ekspozycję składającą się z portretów powstańców, które wykonane zostały w różnych technikach malarstwa oraz obrazów tematycznych, poświęconych powstaniu, Wystawę „Historia polskich wydawnictw na Kresach” oraz  wystawę fotografii Jerzego Karpowicza upamiętniających minione Festiwale.
Wieczorem 9 sierpnia zaprosiliśmy wszystkich na Musical „ KOCHANIE BEZ GRANIC” w wykonaniu Zespółu „Grodzieńskie Słowiki” z Grodna pod kierownictwem Alicji Binert oraz Studia Wokalnego "SUKCES" z Mrągowa pod kierownictwem Agaty Dowhań.
W sobotę na Placu Jana Pawła II w programie słowno-muzycznym swoje najnowsze wiersze zaprezentowali  Apolonia Skakowska, Aleksander Śnieżko, Aleksander Sokołowski z Litwy, Alena Andryca i Witold Iwanowski z Białorusi oraz Jerzy Kamiński i Anna Paszkowska z Ukrainy.
Festiwal zamknął występ Orkiestry Koncertowej Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego wraz z solistami.

2014

Festiwal Wielkich Serc
Przyśpiewki i piosenki powstałe na Wileńszczyźnie, Wołyniu czy Polesiu zabrzmiały w Mrągowie na Festiwalu Kultury Kresowej, nazywanej przez kresowych gości Festiwalem Wielkich Serc. W tym roku impreza obchodziła okrągły, 20. jubileusz!

Na scenie mrągowskich amfiteatrów nad jeziorem Czos i w mieście wystąpiły zespoły z Litwy, Ukrainy, Białorusi oraz Zespół Tańca Ludowego Kukułeczka z Łotwy. Nie zbrakło również kresowych poetów, literatów i artystów.

Koncert galowy poprowadzili niezastąpieni Wilniacy: Ciotka Franukowa, czyli Anna Adamowicz, i Wincuk, czyli Dominik Kuziniewicz, a także Anna Popek z Telewizji Polskiej. Niespodzianką było pojawienie się na scenie prowadzących pierwsze festiwale: Agaty Młynarskiej i Wojciecha Malajkata.

— Mrągowo to moje miasto — powiedziała podczas koncertu Młynarska. — Przez dwadzieścia lat moje serce bije razem z kresową duszą. Zawsze chętnie tu wracam i miło spędzam czas.

Jubileuszowy Festiwal Kultury Kresowej w Mrągowie był także okazją do wspomnień.

Przez 20 lat na mrągowskiej scenie wystąpiło ponad 8200 uczestników, z 260 zespołów. Jak zaznacza Aniela Dobielska, prezes Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej w Mrągowie, artyści co roku bardzo cenili sobie występy w Mrągowie i nigdy nie skarżyli się na warunki i organizację.

— To chyba zasługa naszej polskiej gościnności — mówi Dobielska. — Co roku staramy się zrobić jak najlepszą imprezę, żeby nasi rodacy dobrze się tu bawili i wypoczęli.

Od samego początku gościem festiwalu jest Apolonia Skakowska, prezes Centrum Kultury Polskiej na Litwie. Jak podkreśla, każdy festiwal w Mrągowie jest inny, ale zawsze promuje kulturę kresową: tę sprzed kilkudziesięciu lat i tę współczesną.

— Festiwal jest dla nas kuźnią rozwoju — mówi Skakowska. — A dowodem na to mogą być choćby zespoły, które powstały podczas ostatnich 20 lat na Litwie. W 1994 roku było ich 20, dziś jest już ich prawie 5 razy więcej! Tegoroczny Festiwal zakończył się barwnym korowodem ulicami miasta i koncertem muzyki hybrydowej w mrągowskim amfiteatrze.

2015
UCZESTNICY FESTIWALU:
z Litwy:
Ewelina Saszenko z zespołem
Zespół Tańca Ludowego „Perła”
Zespół „Gelme” (Głębina)
Kapela Świętojańska
Litewska Kapela Instrumentalna „Prie Fontano” (Przy Fontannie)
Rafał Jackiewicz/ saksofon/ i Jakub Paradowski /fortepian/
Dziewczęcy Zespół Wokalny "Jaskółeczka"

z Ukrainy
Dziecięco-Młodzieżowy Zespół Folklorystyczny Górali Czadeckich „Dolinianka”
Zespół „Muzyczny Dżem”
Orkiestra Henryk Band
Zespół „Mościskie Słowiki”
Duet Bandurzystek Irena i Natalia Jewtuszok
Koło Gospodyń Wiejskich

z Białorusi
Polonijny Zespół Pieśni i Tańca "Karolinka"
Orkiestra Instrumentów Ludowych
Witalij Woronko z zespołem
Zespół „Wiosna”
Zespół „Młode Babcie”

z Czech
Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca "Olza"

z Rosji
Polski folklorystyczny zespół wokalny "Czerwone jagody"

21. Festiwal Kultury Kresowej: video
Mrągowo: kresowa stolica Polski
Koncert galowy: kliknij tutaj

Niezwykły koncert zakończył 21. Festiwal Kultury Kresowej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB